ప్రతి సమస్యకీ పాఠశాలల మూసివేతే పరిష్కారమా…?

“దేశ భవిష్యత్తు తరగతి గదిలో నిర్మితమవుతుంది. ఆ తరగతి గది తరచూ మూసివేయబడితే, నష్టపోయేది ఒక్క విద్యార్థి కాదు మొత్తం సమాజమే.”

హైదరాబాద్‌ ప్రత్యేక ప్రతినిధి, జూలై 23 (రథసారధి న్యూస్):

సమాజ అభివృద్ధికి విద్యే పునాది. అయితే ఇటీవలి కాలంలో ఏ సమస్య తలెత్తినా ముందుగా ప్రభావితమవుతున్న రంగం విద్య. రాజకీయ బంద్‌లు, ర్యాలీలు, ఉద్యోగ సంఘాల ఆందోళనలు, కుల, సామాజిక ఉద్రిక్తతలు, భారీ వర్షాలు, వరదలు, తుఫానులు, పరీక్షల నిర్వహణలో తలెత్తే సమస్యలు, జాతీయ స్థాయి విధాన మార్పులు వంటి అనేక కారణాలతో పాఠశాలలకు తరచూ సెలవులు ప్రకటించడం సాధారణ పరిపాలనా చర్యగా మారుతోంది.

భద్రతా దృష్ట్యా తీసుకునే ఈ నిర్ణయాలు అవసరమైన సందర్భాలు ఉన్నప్పటికీ, విద్యార్థుల విద్యాభ్యాసం, మానసిక స్థైర్యం, భవిష్యత్తుపై వాటి ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటోందన్న ఆందోళన విద్యావేత్తల్లో వ్యక్తమవుతోంది. జిల్లా లేదా మండల స్థాయిలో చోటుచేసుకునే చిన్న సంఘటనలకే మొత్తం జిల్లాలోని పాఠశాలలను మూసివేస్తున్న పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. రహదారి నిరోధాలు, రైతు, ఉద్యోగి, విద్యార్థి సంఘాల ఆందోళనలు, స్థానిక ఉద్రిక్తతలు లేదా రవాణా అంతరాయాలు వంటి కారణాలతో తరగతులు నిలిచిపోతున్నాయి.

అదే సమయంలో జాతీయ స్థాయిలో నీట్‌, జేఈఈ వంటి ప్రవేశ పరీక్షల షెడ్యూల్ మార్పులు, పేపర్ లీక్ ఆరోపణలు, పరీక్షల వాయిదాలు, కొత్త విద్యా విధానం అమలు వంటి పరిణామాలు కూడా విద్యార్థుల్లో అనిశ్చితిని పెంచుతున్నాయి. పరీక్షలపై స్పష్టత లేకపోవడం వల్ల విద్యార్థుల చదువుపై దృష్టి దెబ్బతినడమే కాకుండా కుటుంబాల ఆర్థిక ప్రణాళికలపైనా ప్రభావం పడుతోంది. విద్యా మనోవిజ్ఞాన నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఒక్కోసారి వచ్చే సెలవుల కంటే తరచూ ఏర్పడే చిన్నచిన్న అంతరాయాలే విద్యార్థుల అభ్యాసాన్ని ఎక్కువగా దెబ్బతీస్తాయి.

ప్రతిరోజూ పాఠశాలకు సిద్ధమై చివరి నిమిషంలో సెలవు ప్రకటించడం వల్ల విద్యార్థుల్లో చదువుపై నిర్లక్ష్య భావన పెరిగే ప్రమాదం ఉందని వారు సూచిస్తున్నారు. సిలబస్ పూర్తికాకపోయినా పరీక్షల సమయం దగ్గరపడటంతో ఆందోళన, నిద్రలేమి, ఏకాగ్రత లోపం, మార్కులపై అధిక ఒత్తిడి వంటి మానసిక సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. అంతేకాకుండా పాఠశాల అనేది కేవలం బోధన జరిగే స్థలం మాత్రమే కాకుండా స్నేహాలు, క్రీడలు, వ్యక్తిత్వ వికాసం, నాయకత్వ లక్షణాలు పెంపొందే వేదిక కూడా కావడంతో తరచూ మూసివేతలు పిల్లల సామాజిక వికాసాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

ఈ పరిస్థితుల వల్ల అత్యధికంగా నష్టపోతున్నది గ్రామీణ ప్రాంతాలు, పేద కుటుంబాలకు చెందిన విద్యార్థులేనని విద్యావేత్తలు చెబుతున్నారు. పట్టణాల్లో కొంతవరకు ఆన్‌లైన్‌ బోధనకు అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, గ్రామాల్లో ఇంటర్నెట్‌, స్మార్ట్‌ఫోన్‌, విద్యుత్‌ వంటి మౌలిక సదుపాయాల కొరత కారణంగా ప్రత్యామ్నాయ విద్య అందుబాటులో ఉండడం లేదు. ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థులు మరింత వెనుకబడే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. పాఠశాలలు మూసివేయడం వల్ల మధ్యాహ్న భోజన పథకం నిలిచిపోవడం, తల్లిదండ్రులు పిల్లల సంరక్షణ కోసం పనులకు వెళ్లలేకపోవడం, అదనపు ట్యూషన్లపై భారం పడటం వంటి సమస్యలు కూడా ఉత్పన్నమవుతున్నాయి.

ప్రతి సమస్యకు పాఠశాలల మూసివేతనే తక్షణ పరిష్కారంగా ఎంచుకోవడం కంటే విద్యా వ్యవస్థ నిరంతరంగా కొనసాగేందుకు ప్రత్యామ్నాయ విధానాలు రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అనేక దేశాల్లో ప్రాంతాల వారీగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, పరిమిత సమయంతో తరగతులు నిర్వహించడం, హైబ్రిడ్‌ బోధన, భద్రతా కారిడార్లు, ప్రత్యేక రవాణా ఏర్పాట్లు వంటి విధానాలను అమలు చేస్తున్నారని గుర్తు చేస్తున్నారు. తెలంగాణలో కూడా జిల్లా స్థాయిలో అకాడమిక్‌ కంటిన్యూయిటీ సెల్‌ ఏర్పాటు చేసి, సెలవుల కారణంగా మిస్సైన పాఠాల భర్తీ, పరీక్షల షెడ్యూల్‌, ప్రత్యామ్నాయ బోధనపై స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రకటించాలని సూచిస్తున్నారు.

అలాగే 48 గంటలకు మించిన మూసివేత ఉంటే తప్పనిసరిగా ప్రత్యామ్నాయ బోధన చేపట్టడం, గ్రామ స్థాయిలో చిన్న లెర్నింగ్‌ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేయడం, విద్యార్థులకు కౌన్సెలింగ్‌ సేవలు అందుబాటులో ఉంచడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని విద్యావేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. రాజకీయ, సామాజిక సమస్యలను పరిష్కరించడం ప్రభుత్వాల బాధ్యతే అయినప్పటికీ, విద్యను పదేపదే నిలిపివేయడం చివరి మార్గంగా మాత్రమే ఉండాలని పలువురు తల్లిదండ్రులు, విద్యార్థులు కోరుతున్నారు.

పాఠశాల గేటు ఒక రోజు మూసివేయబడినా, ఆ రోజు జరగాల్సిన పాఠం, ఉపాధ్యాయుడి మార్గదర్శకం, స్నేహితులతో పరస్పర చర్చ, ఒక విద్యార్థి కల మాత్రం తిరిగి అదే రూపంలో రాదని విద్యావేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. విద్యా వ్యవస్థకు అంతరాయం కలగకుండా సమాజ సమస్యలను పరిష్కరించే సమగ్ర విధానాల రూపకల్పనే కాలానుగుణ అవసరమని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు.